Kendi yürüyüş turunu nasıl planlarsın?

Rehberli turlar, düşünme işini başkasına bırakmak istediğin günler için birebir. Kendi kurduğun bir yürüyüş turunun tadı ise başka: tempo senin, duraklar senin, ışık güzelleşince oturup bir çay içmek de serbest. İyi bir plan aşağı yukarı bir saatini alır. Bu rehber o bir saati adım adım anlatıyor.

1. Listeyle değil, bir temayla başla

Ünlü yerlerden bir liste yaparsan yorucu bir gün geçirirsin, bir tema seçersen ortaya bir yürüyüş çıkar. Tek bir fikir seç, durakları o belirlesin:

• Bir semt, baştan sona. Kadıköy çarşısından Moda sahiline, Balat'tan Fener'e. Bir mahalleyi pazarından kıyısına kadar yürü.
• Tarihin izinde. Tek bir dönemin, bir mimarın ya da bir nehrin peşine düş. Mimar Sinan'ın camileri bile tek başına bir tur eder.
• Yeme içme. Bir fırınla başla, yarı yolda bir çarşıya uğra, bir kahvecide bitir.
• Manzara. Seyir noktalarını birbirine bağla; tırmanışı öyle ayarla ki en güzelinde bitsin.

Tema sayesinde yürüyüşü hatırlamak da paylaşmak da kolaylaşır. "Gün doğarken eski liman" akılda kalır, "yedi tarihi yer" kalmaz.

2. Beş ila sekiz durak seç

Yarım günde çoğu kişi beş ila sekiz gerçek durağın tadını çıkarır; fazlası birbirine karışır. Her durak için üç şeyi not et: senin için neden önemli, orada ne kadar kalmak istiyorsun, açılış saati ya da bileti var mı.

Karar vermeden önce duraklarına haritada topluca bak. Biri ötekilerden çok uzaktaysa ya yürüyüşün son durağı olur (dönüşünü oradan ayarlarsın) ya da başka bir güne kalır.

3. Rotayı çiz

Aynı yoldan geri dönme

Durakları akıp giden bir sıraya koy: zikzak değil, düz bir hat ya da bir halka. A'dan B'ye uzanan bir hatta yürürken bir yolculuktaymışsın gibi gelir. Otelinden ya da bir istasyondan yola çıkıyorsan halka daha kullanışlıdır.

Yokuşu kendi lehine çevir

Tepelerle dolu bir şehirde yokuş aşağı yürüyen hep kârlı çıkar. Yüksekten başla, su kıyısında, bir tramvay durağının, vapur iskelesinin ya da metro istasyonunun dibinde bitir. İstanbul'da bu neredeyse bir kural.

Kuş uçuşuna değil, yürüme mesafesine bak

Duraklar arasındaki mesafeyi bir harita uygulamasında yaya yol tarifiyle ölç. Merdivenler, köprüler ve kapalı sokaklar yola sandığından fazlasını ekler. Rahat bir yarım gün için 3 ila 6 km yürüyüş yeter de artar.

4. Temponu gerçekçi ayarla

İnsanlar şehirde saatte 4 ila 5 km kadar yürür, ama bir tur işe yetişmeye benzemez. Fotoğraf çekmek, karşıdan karşıya geçmek, ufak sapmalar derken kilometre başına 20 ila 30 dakika hesapla. Her durakta geçirmek istediğin süreyi de bunun üstüne ekle.

Yürüyüş	Yürünen mesafe	Ayıracağın süre
Kısa şehir yürüyüşü	2 ila 3 km	1,5 ila 2 saat
Yarım gün	4 ila 6 km	3 ila 4 saat
Öğle yemekli tam gün	8 ila 12 km	6 ila 7 saat

Araya bir de gerçek bir mola koy: parkta bir bank, iskelede bir çay. Bir yürüyüşü yorgunluktan çok önce açlık bozar.

Fotoğraf Wikimedia Commons'tan (CC0): Andy Li. Emeği geçenler

5. Saatini ışığa ve kalabalığa göre seç

Gün doğumundan sonraki ilk iki saat, şehirde yürümenin pek bilinmeyen sırrıdır. Sokaklar sessiz, ışık yumuşak, gölgeler uzun; öğlen iğne atsan yere düşmeyen yerler sana kalır. İkindiden akşam karanlığına uzanan saatler de bir o kadar güzeldir, hele su kenarında.

Açılış saatlerini, kapalı olduğu günleri ve bilet kurallarını tarih yaklaşınca her yerin kendi resmî sitesinden kontrol et. İbadet yerleri ibadet saatlerinde ziyaretçi almayabilir; genellikle omuzların ve dizlerin kapalı olması beklenir.

6. Yükünü hafif tut, biraz da hazırlan

• Daha önce giyip yürüdüğün, ayağını vurmayan ayakkabılar.
• Su, küçük bir atıştırmalık, bir de sahilin rüzgârına karşı üstüne alacağın ince bir şey.
• Şarjı dolu bir telefon; uzun günler için de küçük bir powerbank.
• Telefon çekmese de okuyabileceğin bir yere yazılmış durak listesi: bir not, bir ekran görüntüsü ya da bir kâğıt.
• Dönüş planın: bitiş noktasına en yakın tramvay durağı, iskele ya da taksi durağı.

7. Yürüyüş günü: yürü ve sakla

Plana sıkı sıkıya bağlı kalma. Bir ara sokak göz kırpıyorsa sap. Plan zaten, kaybolma derdine düşmeden gönlünce dolaşabilesin diye var.

Bir yürüyüş turu uygulaması da tam burada işe yarar. forWalking yürüyüşünü arka planda, ekran kilitliyken bile kaydeder; böylece duraklar arasında telefon cebinde kalır. Her fotoğraf tam çekildiği noktaya yerleşir, rota da gerçek bir haritanın üstüne, hangi yöne yürüdüğünü gösteren yeşilden kırmızıya ince bir telle çizilir.

Otele döndüğünde elinde bir patika raporu olur: mesafe, hareket süresi, tempo, adım, duraklarının ve molalarının zaman çizelgesi, kilometre araları. Araçla geçen kısımlar sayılara girmez: arabayı ya da vapuru uygulama yürüyüşten kendisi ayırır, otobüs ya da tramvayla gittiğin bir parçayı da sen işaretlersin. Hiçbiri yürüyüşüne sayılmaz.

8. Yürüyüşünü başkaları için bir rehbere çevir

En iyi rehbersiz turlar çoğu zaman, birinin güzel geçen bir gününün yazıya dökülmüş hâlidir. Sen de kendi turunu yürüdükten sonra başkalarına aktar. forWalking'de fotoğraf noktalarını Google Haritalar ya da Apple Haritalar bağlantısı olarak gönderebilir, fotoğraf duraklarından sırayla geçen bir yol tarifi paylaşabilir ya da rotayı başka uygulamalarda kullanmak için GPX veya KML olarak dışa aktarabilirsin. Böylece arkadaşların da aynı rotayı durak durak yürüyebilir. Yürüyüşünün nasıl bir yürüyüş rehberine dönüştüğünü gör.

Gerçek bir rota deneİstanbul: Sultanahmet'ten Galata Köprüsü'ne

Kısa kontrol listesi

1. Tek bir tema.
2. Beş ila sekiz durak, biri "vakit kalırsa".
3. Düz bir hat ya da halka, mümkünse yokuş aşağı.
4. Yarım gün için 3 ila 6 km.
5. Saatler ve kurallar resmî sitelerden kontrol edildi.
6. Gerçek bir mola.
7. Bitiş noktasından dönüş yolu.

Duraklar arasında ne yapsan diye mi düşünüyorsun? Fotoğraf yürüyüşü fikirlerimiz her rotayı fotoğraflamaya değer bir yürüyüşe dönüştürür.